สถานการณ์ฮาลาลโลก

การค้าอาหารฮาลาลโลก (Total Trade)

2. การค้าอาหารฮาลาลโลก (Total Trade)

เนื่องจากปัจจุบันประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกจัดเก็บข้อมูลสถิติการค้าระหว่างประเทศตามระบบการจำแนกสินค้าเพื่อจัดเก็บภาษีศุลกากรภายใต้การดำเนินงานขององค์กรระหว่างประเทศที่เรียกว่า “สภาความร่วมมือทางศุลกากร” หรือ Customs Cooperation Council ซึ่งระบบดังกล่าวมิได้จำแนกสินค้าอาหารฮาลาลออกมาอย่างชัดเจน จึงไม่มีหน่วยงานใดที่สามารถระบุตัวเลขมูลค่าการค้าอาหารฮาลาลโลกที่แน่ชัดได้   โดยตัวเลขที่ปรากฏออกมาส่วนใหญ่เป็นเพียงการประเมินจากหลักแนวคิดของแต่ละหน่วยงานทั้งสิ้น   ดังนั้น การคำนวณการค้าอาหารฮาลาลโลกในที่นี้จะประเมินเบื้องต้นจากมูลค่าการนำเข้าส่งออกสินค้าอาหารของประเทศต่าง ๆ โดยไม่รวมสินค้าต้องห้ามตามหลักศาสนาอิสลาม แล้วถ่วงน้ำหนักด้วยสัดส่วนประชากรชาวมุสลิมต่อประชากรทั่วโลก ซึ่งในช่วงครึ่งแรกของปี 2559 ตลาดอาหารฮาลาลโลกมีมูลค่าการค้าประมาณ 217.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือร้อยละ 19.8 ของการค้าอาหารโดยรวมของโลก (รูปที่ 2) ทั้งนี้ หากพิจารณาข้อมูลสถิติทั้งปี พบว่า ในปี 2558 สินค้าอาหารฮาลาลมีมูลค่าการค้าประมาณ 553.0 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ด้วยอัตราขยายตัวเฉลี่ยร้อยละ 8 ต่อปี ตลอดช่วงปี 2553-2558 (รูปที่ 3)

 

2.1 ประเทศผู้ส่งออกอาหารฮาลาลรายใหญ่ของโลก
 

เป็นที่น่าสังเกตว่าผู้ส่งออกสินค้าอาหารฮาลาลรายใหญ่ของโลกส่วนใหญ่ไม่ใช่ประเทศมุสลิม แต่เป็นประเทศผู้ส่งออกสินค้าอาหารรายใหญ่ของโลกในปัจจุบันนั่นเอง โดยในช่วงครึ่งแรกของ

ปี 2559 มีการส่งออกสินค้าอาหารฮาลาลประมาณ 486.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งสหรัฐอเมริกาเป็นประเทศผู้ส่งออกสินค้าอาหารฮาลาลมากที่สุด มีส่วนแบ่งตลาดร้อยละ 10.0 ของมูลค่าการส่งออกสินค้าอาหารฮาลาลโลก รองลงมาได้แก่ บราซิล เนเธอร์แลนด์ จีน และเยอรมนี มีส่วนแบ่งตลาดร้อยละ 6.6   6.1   5.6 และ 5.4 ตามลำดับ (รูปที่ 4) ส่วนไทยเป็นผู้ส่งออกอาหารฮาลาลลำดับที่ 13 มีส่วนแบ่งตลาดร้อยละ 2.7 ขณะที่ประเทศผู้นำรายอื่นในภูมิภาคเอเชียมีส่วนแบ่งตลาดไม่แตกต่างกันมากนัก อาทิ อินโดนีเซีย อินเดีย และมาเลเซีย มีส่วนแบ่งตลาดร้อยละ 3.0   2.7 และ 1.8 ตามลำดับ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าไทยยังมีคู่แข่งขันในภูมิภาคเดียวกันที่ต้องระมัดระวังและจับตามองอีกหลายราย

 

 

2.2 สินค้าอาหารฮาลาลที่มีการค้าในตลาดโลก
 

แม้ว่าผู้ผลิตและผู้ส่งออกสินค้าอาหารฮาลาลส่วนใหญ่จะอยู่ในภูมิภาคอเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ และยุโรป รวมถึงประเทศจีน ซึ่งอาจไม่ใช่ประเทศที่มีประชากรชาวมุสลิมจำนวนมาก และเป็นผู้บริโภคโดยตรงก็ตาม แต่เนื่องจากบรรดาผู้ประกอบการเหล่านี้ดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับอาหารอยู่แล้ว และได้พัฒนาปรับปรุงกระบวนการผลิตของตนให้สามารถผลิตสินค้าอาหารที่ผ่านการรับรองมาตรฐานอาหารฮาลาลสากลได้นั่นเอง   ทั้งนี้ ผู้บริโภคอาหารฮาลาลที่เป็นชาวมุสลิมส่วนมากจะอาศัยอยู่ในภูมิภาคเอเชีย แอฟริกาใต้ และตะวันออกกลาง ซึ่งมีสภาพพื้นที่ค่อนข้างแห้งแล้ง รวมทั้งสภาพอากาศที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการทำเกษตรกรรม ทำให้ผลผลิตอาหารมีไม่เพียงพอต่อการบริโภค ประกอบกับประชากรจำนวนมากยังมีฐานะยากจน ทำให้สินค้าอาหารจำเป็นพื้นฐานกลุ่มแป้งและน้ำตาลเป็นที่ต้องการของตลาดเหล่านี้ค่อนข้างมาก เนื่องจากมีราคาต่อหน่วยถูกกว่าสินค้ากลุ่มโปรตีนจากเนื้อสัตว์หรืออาหารทะเล   สำหรับตัวอย่างสินค้าอาหารส่งออกที่สำคัญของประเทศผู้นำในตลาดอาหารฮาลาลโลก รวมถึงประเทศไทย (ตารางที่ 1) ได้แก่ 

 

- สหรัฐอเมริกา เช่น ข้าว ข้าวสาลี ข้าวโพด ถั่วเหลือง เนื้อไก่ เนื้อวัว นมผง ชีส/เนยแข็ง ปลาแช่แข็ง ผลไม้กระป๋อง เครื่องปรุงรส เป็นต้น

- บราซิล เช่น ข้าว ข้าวสาลี ข้าวโพด ถั่วเหลือง น้ำตาล ขนมปังกรอบ ช็อกโกแลต

เนื้อไก่ เนื้อวัว ไส้กรอก ผลไม้ตระกูลส้ม น้ำผักผลไม้ พริกไท กาแฟ เป็นต้น

- เนเธอร์แลนด์ เช่น แป้งมันสำปะหลัง ขนมปังกรอบ ช็อกโกแลต ขนมหวานจากน้ำตาล เนื้อไก่ เนื้อวัว นมผง ชีส/เนยแข็ง ปลาแช่แข็ง แอปเปิ้ลสด องุ่นสด ผลไม้จำพวกส้ม เครื่องปรุงรส กาแฟ เป็นต้น

- จีน เช่น น้ำตาล ขนมหวานจากน้ำตาล เนื้อไก่ กุ้ง ปลาแช่แข็ง แอปเปิ้ลสด องุ่นสด ผลไม้จำพวกส้ม หอมใหญ่ มะเขือเทศสด/แปรรูป ผลไม้กระป๋อง น้ำผักผลไม้ เครื่องปรุงรส ชา เป็นต้น

- เยอรมนี เช่น ข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ น้ำตาล ขนมปังกรอบ ช็อกโกแลต ขนมหวานจากน้ำตาล เนื้อไก่ นมผง ชีส/เนยแข็ง ผลไม้กระป๋อง น้ำผักผลไม้ กาแฟ เป็นต้น

- ฝรั่งเศส เช่น ข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ ข้าวโพด น้ำตาล ขนมปังกรอบ ช็อกโกแลต เนื้อไก่ เนื้อวัว นมผง ชีส/เนยแข็ง ปลาแช่แข็ง แอปเปิ้ลสด มันฝรั่งสด มะเขือเทศสด/แปรรูป ผลไม้กระป๋อง เครื่องปรุงรส กาแฟ เป็นต้น

- ไทย เช่น ข้าว ข้าวโพด แป้งมันสำปะหลัง น้ำตาล ขนมปังกรอบ เนื้อไก่ ปลาแช่แข็ง กุ้ง ทูน่ากระป๋อง น้ำผักผลไม้ ผลไม้แปรรูป เครื่องปรุงรส เป็นต้น

 

หมายเหตุ: * คนมุสลิมในบางพื้นที่ไม่นิยมบริโภคกุ้ง รวมทั้งอาหารทะเลบางชนิด เพราะพวกเขาตีความว่าขัดต่อหลักการทางศาสนา
 

2.3 ผู้ผลิตสินค้าอาหารฮาลาลรายสำคัญในตลาดโลก
 

ปัจจุบันมีผู้เล่นที่สำคัญในอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลโลก ทั้งที่เกี่ยวข้องกับภาคการผลิต การส่งออก และการบริการ ได้แก่

- ด้านการผลิตและการส่งออก: บริษัท Nestle ของสวิตเซอร์แลนด์   บริษัท Al-Islami ของ UAE   บริษัท Allanasons ผู้ส่งออกเนื้อฮาลาลรายใหญ่ของอินเดีย 

- ด้านธุรกิจบริการอาหาร: KFC และ McDonalds ของสหรัฐอเมริกา

- ด้านธุรกิจค้าปลีก: Tesco ของสหราชอาณาจักร Carrefour ของฝรั่งเศส

- ด้านการขนส่ง: บริษัท MISC ของมาเลเซีย ท่าเรือ Rotterdam ในเนเธอร์แลนด์

 

ระบบรับรองฮาลาล

ระบบลงทะเบียนขอรับรองฮาลาลนี้จัดทำขึ้นเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการที่สนใจขอรับรองฮาลาล

คลิก