สถานการณ์อุตสาหกรรมอาหารฮาลาลไทย
Update : 30 มิ.ย. 59

อาหารฮาลาลเป็นตลาดอาหารที่มีศักยภาพ ทั้งในเรื่องขนาดตลาดและการเติบโต ปัจจุบันขนาดตลาดอาหารฮาลาลมีขนาดค่อนข้างใหญ่จากจำนวนผู้บริโภคชาวมุสลิมที่มีมากเกือบ 2,000 ล้านคน หรือคิดเป็น 1 ใน 4 ของประชากรโลก โดยล่าสุดในปี 2557 กลุ่มประเทศมุสลิม (Organization of Islamic Cooperation: OIC) ที่มีจำนวนสมาชิก 57 ประเทศ มีการนำเข้าอาหารมูลค่าสูงถึง 164,000 ล้านเหรียญสหรัฐฯ เติบโตสูงถึงร้อยละ 16 ต่อปีในช่วง 5 ปีหลัง ซึ่งสูงกว่ามูลค่าตลาดอาหารโดยรวมที่ขยายตัวเฉลี่ยร้อยละ 10 ต่อปีเท่านั้น

1. สถานการณ์อุตสาหกรรมอาหารฮาลาลไทย

การผลิตและการรับรองฮาลาล
 
สถานการณ์การผลิตรวมทั้งการรับรองอาหารฮาลาลของไทยนั้น จะเห็นได้ว่าผู้ประกอบการมีแนวโน้มให้ความสำคัญกับตลาดฮาลาลมากขึ้น โดยฝ่ายกิจการฮาลาล สำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยได้ให้ข้อมูลว่า ปัจจุบันมีบริษัทที่ได้รับรองมาตรฐานอาหารฮาลาลกว่า 5,000 บริษัท เพิ่มขึ้นจากปี 2554 ที่มีสถานประกอบการในประเทศที่ขอรับการรับรองฮาลาล 2,188 ราย หรือเพิ่มขึ้นกว่าร้อยละ 40 ต่อปี ซึ่งเป็นอัตราที่สูงกว่าในช่วงปี 2550-2554 ที่เพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 20 ต่อปี 
 
หากจำแนกสถานประกอบการที่ขอรับการรับรองฮาลาลตามระเบียบสำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยจะพบว่า สถานประกอบการที่ขอการรับรองส่วนใหญ่เป็นธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับอาหารเป็นหลัก โดยมีสัดส่วนรวมกันสูงถึงร้อยละ 90 (ผู้ผลิตอาหาร 72%, ร้านอาหาร 13%, โรงเชือดและชำแหละเนื้อสัตว์ 3% และผู้นำเข้าอาหาร 2% โดยประมาณในปี 2554) ส่วนที่เหลืออื่นๆ อีกร้อยละ 10 เป็นผู้ประกอบการที่ผลิตและนำเข้าสินค้าอุปโภค เช่น ผู้ผลิตเครื่องสำอาง ยาสีฟัน ยาหรือสมุนไพร เป็นต้น ปัจจุบันคาดว่ามีผลิตภัณฑ์ที่ขอรับการรับรองฮาลาลสูงกว่า 100,000 รายการ เพิ่มขึ้นจาก 64,588 รายการในปี 2554 หรือเพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 20 ต่อปีโดยประมาณ ซึ่งผลิตภัณฑ์ที่ขอรับการรับรองฮาลาลส่วนใหญ่เป็นสินค้าอาหาร
 
การส่งออกอาหารฮาลาล
 
ในปี 2558 การส่งออกอาหารฮาลาลจะมีมูลค่า 174,566 ล้านบาท หดตัวลงร้อยละ 11.7 เนื่องจากเศรษฐกิจของกลุ่มประเทศมุสลิมทั้งในตะวันออกกลางและแอฟริกาชะลอตัวตามราคาน้ำมันที่เป็นรายได้หลัก โดยการส่งออกไปยังตะวันออกกลางหดตัวลงร้อยละ 5 และแอฟริกาหดตัวลงร้อยละ 7 ซึ่งทั้งสองภูมิภาคเป็นตลาดส่งออกอาหารฮาลาลที่สำคัญของไทยโดยมีสัดส่วนส่งออกร้อยละ 58 ในปี 2558 ขณะที่ตลาดส่งออกในภูมิภาคอาเซียน ได้แก่ อินโดนีเซีย (สัดส่วนส่งออก 21%) ขยายตัวเพิ่มขึ้น ส่วนการส่งออกไปมาเลเซีย (17%) หดตัวลง สำหรับสินค้าส่งออกหลักยังคงเป็นกลุ่มอาหารฮาลาลโดยธรรมชาติ เช่น ข้าว น้ำตาลทราย แป้งมันสำปะหลัง นอกจากนี้ ยังมีกลุ่มอาหารทะเลแปรรูป ผักผลไม้กระป๋อง รวมถึงไก่สดและแปรรูป เป็นต้น
 

 
ที่มา: ฝ่ายวิจัยและข้อมูล สถาบันอาหาร
 
 
ข้อมูลตลาดการค้าอาหารฮาลาลโลกล่าสุดในปี 2557 พบว่าไทยเป็นประเทศผู้ส่งออกสินค้าอาหารไปยังประเทศมุสลิมอันดับที่ 10 ของโลก มูลค่าส่งออกในรูปเหรียญสหรัฐฯ ประมาณ 6,000 ล้านเหรียญสหรัฐฯ มีสัดส่วนร้อยละ 3.7 ของมูลค่าการค้าอาหารในกลุ่มประเทศมุสลิมโดยรวม และมีอัตราขยายตัวร้อยละ 8 ต่อปีในช่วง 5 ปีหลัง สำหรับประเทศผู้นำในการส่งออกสินค้าอาหารไปยังตลาดมุสลิม อันดับที่ 1 ได้แก่ อินเดีย มีส่วนแบ่งตลาดโลกร้อยละ 9.4 รองลงมา ได้แก่ บราซิล (8.3%), สหรัฐฯ (6.7%), รัสเซีย (5.5%) และจีน (4.8%) ซึ่งทั้งหมดไม่ใช่ประเทศมุสลิม
 
 

 
ที่มา: Global Trade Atlas